KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA


Op.Dr.Gültekin Akküçük

Op.Dr.Gültekin Akküçük

Okunma 19 Mart 2016, 10:26

Karaman Özel Selçuklu Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Gültekin AKKÜÇÜK, özellikle ileri yaşlardaki kadınların yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen idrar kaçırma sorunlarıyla ilgili önemli bilgiler verdi.
İdrar Kaçırma Nedir?
İdrar kaçırma ve veya idrar tutamamanın tıbbi adı uriner (idrar) inkontinans (yetmezlik) olup kadınlarda erkeklere göre iki kat daha fazla görülmektedir. Kadınlarda 30 yaşın üzerindeki her dört kadından birinde idrar tutama saptanabilir ve her yaşta görülebilir. Damlalar halinde veya büyük miktarda olabilir.
Kimler Risk Altında?
Gebelik, çok sayıda doğum, menopoz, şişmanlık, sigara kullanımı, kabızlık, geçirilmiş ameliyatlar görülme sıklığını artırmaktadır. Esas konumuz olan ve sıklıkla görülen idrar kaçırmalar ileri yaşlarda oluşanlardır. Çünkü; merkezi sinir sistemin kontrol merkezinin ileri yaşlarda mesaneye ve buradaki sinir sistemine etkileri bozulabilir. Menopoz sonrasında ise östrojen hormonu eksikliği nedeniyle doku zafiyeti sonucu oluşabilen idrar kaçırmalar aynı zamanda zor doğumlar sonrasında da oluşabilir.
Nasıl Oluşur?
İdrar tutamamayı anlayabilmek için idrarın nasıl tutulabildiğini anlamak gerekir. Şöyle ki; böbreklerden üreter adı verilen borularla mesaneye (idrar torbası) gelen idrar, mesane duvarında gerilmeye neden olur. Mesane duvarındaki gerilmeyi algılayan sinirler (reseptör) işeme isteği sinyallerini iletirler. Ancak 300-500 ml’ye kadar işeme ihtiyacı oluşmaz. Mesane kapasitesi dolunca işeme isteği kaçınılmaz olur. Önce mesaneyi çevreleyen kaslar (detrussor) kasılır. Mesane basıncı çok artar. Bu esnada mesane boynu denilen yerde kaslar gevşer idrar, idrar çıkış borusu (3 cm uzunluğunda olup uretra adını alır) ile dışarı atılır. Mesane kasları arasında ilginç bir ahenkle bu sistem çalışır. Ancak enfeksiyon, travma ve bazı hastalıklarda bu ahenk bozulabilir. Böylece idrar kaçırma olayı gerçekleşir.
İdrar Kaçırma Tipleri
 1.Stres inkontinans: En sık tipi olup karın içi basıncını arttıran durumlar (ıkınma, öksürme, gülme, ağır bir şey kaldırma, merdiven veya yokuş çıkma, aksırma) sonucu oluşur.
2.Aciliyet (urge) inkontinans: İdrar hissi gelir gelmez acilen idrara çıkma hissidir. Çoğu kez kişi tuvalete yetişemeden idrarı kaçar.
3. Mix tip: Stres inkontinans ve urge tipin bir arada olabildiği tiptir.
4. Taşma (overflow) tip: Mesane aşırı dolmasına ve gerilmesine rağmen bazı nörojenik hastalıklarda mesela diyabetik nöropatide (şeker hastalığına bağlı mesanedeki gerilmenin geç algılanması nedeniyle idrar kaçar.
Nasıl Tanı Konur
1. Anamnez; Özellikle kadın doğum ve bel fıtığı ameliyatı olanlarda görüldüğünden hastaya bu ameliyatları olup olmadığı sorulmalıdır.
2. Tam fizik muayene ve MARSHALLMARCHETTİ testi (Mesane boyu analizi)
3. İdrar analizi
4. Böbrek fonksiyon testi
5. Ayrıca gerektiğinde urodinami, mr, usgsistometri, EMG, videourodinami yapılabilir.
Tedavi Şekilleri
Tıbbi ve cerrahi yöntemler vardır.
  1. Egzersiz: Pelvisteki kasların güçlendirilmesi amaçlanır. İdrar yaparken işemenin durdurulup tekrar başlatılması esası oluşturur. Egzersizden sonuç alınmazsa pelvik sinir ve kaslar problar aracılığıyla elektriksel uyarılar ile fayda sağlanabilir.
  2. İlaç: Antikolinerjik ilaçlar mesanenin aşırı uyarılmasını engeller. Özellikle urge tipinde önerilir. Östrojenli kremler menopoz sonrası dönemde lokal uygulamada çok iyi sonuçlar vermektedir.
  3. Botox: Mesane kaslarına veya üretra etrafına verilebilir.
  4. Cerrahi Tedavi: En yaygın ve en etkili tedavi olup abdominal (karından) veya vajinal yoldan yapılır. Halen en sık kullanılan yöntem vajinal askı ameliyatlarıdır. Mesh adı verilen bandlar kullanılır. Başarı şansı %90’dır. Hastanede kalış süresi 1 gün olup ertesi gün normal işine dönebilmektedir.
 Op. Dr. Gültekin AKKÜÇÜK
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Özel Karaman Selçuklu Hastanesi
 

 
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.