banner860

banner859

banner590

06.03.2021, 08:41 450

Ahilik Teşkilatı

Ahilik Teşkilatı, aslen Horasan kökenli olup, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu'da yaşayan Müslüman-Türkmen, Alevi-Bektaşi gibi halkın çeşitli meslek alanlarında yetişmeleri, meslek edinmeleri ve ahlaki  açıdan gelişmeleri için Hacı Bektaşi Veli tavsiyesiyle Ahi Evran tarafından kurulan esnaf dayanışma teşkilatıdır.

Sözlük manası “kardeşlik, kardeşim” gibi anlamlara gelen “ahi” kelimesinin Kaşgarlı Mahmut’un güzide eseri Divanı Lügati’t Türk’te  “eli açık, cömert, yiğit ”gibi anlamlara geldiğinden bahsedilen “akı” kelimesinin zaman içinde değişiminden ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Ahilik, hem şehirlerden köylere kadar pek çok yere nüfuz ederek Anadolu'nun hızlı bir şekilde Türkleşmesini ve İslamlaşmasını sağlamıştır, hem de  Anadolu’da iyi ahlakın, kardeşliğin, doğruluk ve dürüstlüğün, alın teri dökerek  helal kazanç elde etmenin, yardımseverliğin hasılı kelam bir insanda, toplumda bulunması gereken  tüm güzel meziyetlerin yaygınlaşmasını benimsenmesini sağlamıştır. Anadolu’da birliği, beraberliği, refahı, toplum düzenini sağlayan bir halkın maddi manevi tüm ihtiyaçlarına cevap veren Ahilik, Osmanlı Devleti kurulduktan sonra ve hakimiyet alanı genişleyip içinde farklı unsurları da barındıran bir millet haline geldikten sonra Müslümanlara has bir kurum olmaktan çıkmış ve Gayr-ı Müslimleri de koruyup kollayan bir kurum hâline gelmiştir. Farklı ırktan olan insanların sayısı artınca farklı dine mensup kişiler ortak alanlarda çalışmaya başlamışlardır. Bu yüzden ahilik anlayışı; din, dil ırk farkı gözetmeksizin herkese eşit muamele yapan bir teşkilat olmuştur. Ahilik anlayışının temelinde bu değerlerin hepsini bünyesinde barındıran adalet kavramı  ve Bizim Yunus’un da dediği gibi “yaratılanı hoş gör, yaratandan ötürü” anlayışı vardır.

 Osmanlı döneminde de padişahlar halkın maddi, manevi ihtiyaçlarına cevap verebilmeyi, ülkelerinde yardımlaşmayı, dayanışmayı, huzuru sağlamayı, halka adaletli ve hoş görülü davranmayı kendilerine yegane vazife edinmişlerdir. Anadolu halkını sanat, zanaat, esnaflık konusunda birleştirip yüceltmek gerektiğine inanan Horasan’ın altın birer parçası olan Ahi Evran ve Şeyh Edebali gibi yüce kimseleri örnek alanlar ve  Akşemseddin’i örnek alan Fatih Sultan Mehmet Han gibi birçok Osmanlı padişahları da bir araya  gelerek esnaf ve sanatkarların arasında birlik ve beraberliği, dayanışmayı sağlayıp, bu durumun en güzel örneği olan ahilik teşkilatını desteklemiş ve geliştirmeye çalışmışlardır. Hatta Selçuklu döneminde ekonomik-ticari alanların haricinde askeri ve siyasi faaliyetlerde bulunan ahilik teşkilatının Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda önemli bir rol oynadığı söylenebilir.

Ahilikte çalışmak ve üretmek, alın teri ile para kazanmak bir ahlak kuralıdır. Herkesin mutlaka bir işi olmalıdır. Halkın sırtından geçinmek ahiliğin kurallarına aykırıdır. Ayrıca ahilikte kendinden önce başkalarını düşünmek, hak ettiğinden fazlasını istememek, kul hakkı yemekten kaçınmak, kanaat  ve tevazu, şükür ölçüleri içerisinde “Hırs ve tamahtan" uzaklaşmak, kendine göre bir iş seçmek ve sanatını mutlaka bir üstattan öğrenmek, birlik ve beraberlik için dayanışma içinde bulunmak temel kurallardır. Bu kurallar ahileri, tekke ve türbelerde oturup, rızkını kazanmak için hiçbir çaba sarf etmeden el açıp halkın kutsal dini duygularını sömürerek alın teri dökmeden mal sahibi olan asalak, çıkarcı,  haram yemeyi meziyet sayan felsefesi “armut piş, ağzıma düş” olan kimselerden ayırmaktadır.

 Ahiler yeniliğe açık kimselerdir. Halka sanat, meslek ve genel bilgiler öğretmek için var güçleriyle çalışır, ellerinden gelenin fazlasını yapmaya gayret ederler. İşçiler ve iş verenler arasındaki ilişki, baba-oğul  arasındaki ilişki gibidir. Çalışanın alın teri kurumadan emeklerinin karşılığı verilir. Mesleki açıdan ve ahlaki açıdan eğitim söz konusudur. Gündüzleri iş yerlerinde  meslek öğrenen ahiler, geceleri ahi konuk ve toplantı salonlarında toplanarak sohbetler, muhabbetler edip, ahlaki ve felsefi alanda eğitim görürlermiş. Bizler burada ahiliğin insanlar üzerinde çok farklı alanlardan olumlu etkileri olduğunu görmekteyiz. Ahilik anlayışı da esasen gönüllülük anlayışına dayandığı için günümüzdeki sivil toplum kuruluşları, ahilik teşkilatına benzer niteliktedir. Bir görüşe göre “Türklerin Rönesans’ı” diye nitelendirilen, güzel ahlak ve doğrulukla yoğrulan, kökleri çok eskilere dayanan, toplumumuzun sosyal ve ekonomik omurgasını oluşturan ve daima sahiplenmemiz gereken bu geleneğimiz toplum içinde özellikle alış-veriş hukukunu adaletle sağlamayı amaçlayan, bu doğrultuda kolektif çalışmalar yapmayı planlayan bir sosyal kuruluştur.  Daima toplum yararına hizmet etmişlerdir.

Kadınlar da Ahiliğin “Kadınlar Kolu” olarak bilinen “Bacıyan-ı Rum” (Anadolu Bacıları) teşkilatına üye olmuşlardır. Ahilik Teşkilatı bugün günümüzde var olan pek çok atasözü ve deyimlere de, ahlak kurallarına da kaynaklık etmiştir. Ahiliğin ahlak ve çalışma kuralları, felsefesi  bu yüzden ilk kurulduğu andan itibaren günümüze kadar ve günümüzde de bizlere yol gösterici niteliktedir. Bugün nasıl ki ilerleyen, kalkınmış pek çok ülkede ahilik anlayışının bünyesinde barınan değerlerin izlerini görüyorsak yarın da ilerlemiş ve ilerlemekte olan toplumların hepsinde bu ilkelerin önemli rol oynanacağı aşikardır.

 Kırşehir şehrimizde kabri bulunan Ahi Evran’ın kurduğu bu önemli teşkilat, unutulmaması için Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Odaları tarafından bazı şehirlerde her yıl kutlanmaktadır. İçinde bulunduğumuz 2021 yılı da “Ahi Evran ve Ahilik Yılı” olarak ilan edilmiştir. Türkler, atalarının da yaptığı gibi kendilerini birleştiren, bağımsız bir millet haline getiren pek çok geleneğini ve ahiliği bütün çabaları ile geçmişte ve şimdi yaptıkları gibi gelecekte de buna devam ederek koruyacak, sahip çıkacaklardır ve bu sayede uzun yıllar daha tarih sahnesinde rol oynayacaklar, dünyaya iyilik ve kardeşliği öğretecekler ve varlıklarını yüz yıllar boyunca devam ettireceklerdir. Ahi olalım, ahi kalalım.. Al renkli, Ay Yıldızlı Sancağımızın altında uzun yıllar sevgi, hoşgörü, doğruluk,  kardeşlik ve barış için yaşayalım.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
13°
kapalı
Namaz Vakti 14 Nisan 2021
İmsak 04:42
Güneş 06:07
Öğle 12:52
İkindi 16:32
Akşam 19:28
Yatsı 20:47

Gelişmelerden Haberdar Olun

@